De discussie over accu's wordt bijna altijd op prijs gevoerd. Dat is begrijpelijk — het prijsverschil is groot en zichtbaar, en de rest van het verhaal niet. Maar wie alleen op aanschafprijs vergelijkt, vergelijkt twee dingen die niet hetzelfde doen.
We zetten ze naast elkaar op de punten die je in een camper werkelijk merkt.
Bruikbare capaciteit
Een loodgebaseerde accu, of dat nu natcel, gel of AGM is, wil niet diep ontladen worden. Trek je hem structureel verder leeg dan de helft, dan loopt de levensduur hard terug. In de praktijk reken je bij AGM dus met vijftig procent van het typeplaatje.
LiFePO4 — lithium-ijzerfosfaat, de chemie die in vrijwel alle camperaccu's zit — verdraagt tachtig tot negentig procent ontlading zonder noemenswaardige schade.
| AGM 100 Ah | LiFePO4 100 Ah | |
|---|---|---|
| Bruikbaar | ~50 Ah (600 Wh) | ~90 Ah (1.150 Wh) |
| Gewicht | 28 – 32 kg | 10 – 13 kg |
| Cycli tot 80% restcapaciteit | 300 – 600 | 2.500 – 5.000 |
| Maximale laadstroom | ~20 A | 50 – 100 A |
| Laden onder 0 °C | mag, langzamer | mag níét zonder verwarming |
| Spanning bij half leeg | zakt merkbaar | blijft vlak |
| Aanschaf | € 180 – € 280 | € 380 – € 750 |
Om dezelfde bruikbare energie te krijgen als één lithiumaccu van 100 Ah, heb je bijna twee AGM's nodig. Dat is niet alleen twee keer de prijs van die AGM's, het is ook zestig kilo in plaats van twaalf.
Kort gezegd Vergelijk niet op ampère-uren en niet op aanschafprijs, maar op euro's per bruikbare kilowattuur over de hele levensduur. Op dat cijfer wint lithium met ruime marge.
Gewicht, en waarom dat in Nederland zwaarder telt
De meeste campers in Nederland en België rijden op een rijbewijs B en zitten dus vast aan 3.500 kilo. Het laadvermogen dat overblijft na inbouw is bij veel modellen krap: driehonderd tot vijfhonderd kilo, waar water, gas, fietsen, twee personen en bagage in moeten.
Vervang je twee AGM's door één lithiumaccu met meer bruikbare energie, dan win je grofweg vijftig kilo. Dat is een fietsendrager met twee e-bikes erop. Voor wie tegen de grens aan zit, is dit vaak de goedkoopste vijftig kilo die je kunt kopen — goedkoper dan een lichtere fietsdrager of een kleinere watertank.
Laadsnelheid, en waar de winst echt zit
Dit is het punt dat in vergelijkingstabellen ondersneeuwt en dat je in het gebruik het hardst merkt.
Een AGM neemt de laatste twintig procent van zijn lading tergend langzaam op. De absorptiefase duurt uren, ongeacht hoeveel stroom je aanbiedt. Rijd je twee uur, dan zit je accu daarna niet vol — hij zit op tachtig procent en de rest komt er die dag niet meer in.
LiFePO4 accepteert vrijwel tot het eind hoge stroom. Twee uur rijden met een DC-DC-lader van 40 ampère zet er ruim tachtig ampère-uur in. Dat is het verschil tussen elke dag verplaatsen om bij te laden, en drie dagen kunnen blijven staan.
Datzelfde geldt voor zonnepanelen. Op een korte, heldere winterdag is het aantal uren met bruikbaar licht beperkt; een accu die die stroom snel opneemt, oogst simpelweg meer. Zie Zonnepanelen op de camper, maand voor maand doorgerekend voor wat er in die uren te halen valt.
Wat lithium extra kost naast de accu
Hier wordt de vergelijking eerlijk of oneerlijk, afhankelijk van wie hem maakt.
Een lithiumaccu vraagt vrijwel altijd om aanpassingen in de rest van de installatie:
- Een DC-DC-lader (B2B) tussen dynamo en servicebatterij. Zonder die lader kan een lithiumaccu zoveel stroom vragen dat de dynamo overbelast raakt. Reken op € 180 tot € 400.
- Een laadprofiel dat klopt. Oude acculaders en oude MPPT-regelaars hebben soms geen lithiuminstelling. Vervangen of herprogrammeren.
- Een BMS dat past bij je gebruik. Kijk naar de maximale laad- en ontlaadstroom en of er een lage-temperatuurbeveiliging in zit.
Tel dat op en het werkelijke verschil in aanschaf is geen tweehonderd euro maar eerder vijfhonderd tot achthonderd. Over acht jaar en enkele duizenden cycli blijft lithium goedkoper per kilowattuur, maar de drempel bij de kassa is hoger dan de accuprijs suggereert.
Koude, het argument dat er echt toe doet
LiFePO4 mag niet geladen worden onder nul graden celtemperatuur. Ontladen mag wel, tot ongeveer min twintig. Maar laden bij vorst beschadigt de cellen blijvend.
Voor wie in maart naar Zuid-Frankrijk rijdt, is dit een voetnoot. Voor wie in januari in de Ardennen of Scandinavië staat, is het de kern van de keuze. Er zijn drie oplossingen: een accu met ingebouwde cellenverwarming (duurder, en die verwarming kost zelf stroom), de accu binnen de verwarmde ruimte plaatsen in plaats van in een dubbele bodem, of accepteren dat je op vriesdagen niet laadt.
Een AGM heeft dit probleem niet. Hij levert bij vorst minder, en hij laadt langzamer, maar hij raakt er niet stuk van. Dat is een reëel voordeel dat zelden genoemd wordt.
Wat je in de praktijk het eerst merkt
Naast de tabelwaarden zijn er twee gedragsverschillen die je al in de eerste week opvallen.
Het eerste is het spanningsverloop. Een loodaccu zakt geleidelijk in spanning naarmate hij leegloopt, en aan die spanning kun je grofweg aflezen hoe ver je bent. Een lithiumaccu houdt zijn spanning vrijwel vlak tot hij bijna leeg is, en valt dan snel weg. Dat betekent dat een simpele voltmeter bij lithium nagenoeg waardeloos is: je hebt een accumonitor met shunt nodig die de stroom in en uit telt. Reken die er dus bij, want zonder dat instrument rijd je blind.
Het tweede is het gedrag van je verbruikers. Omdat lithium zijn spanning vasthoudt, blijft je waterpomp op dezelfde druk pompen en je omvormer op vol vermogen werken tot het eind. Bij AGM merk je de laatste twintig procent aan alles: het licht wordt geler, de pomp trager, de omvormer klapt er eerder uit. Dat is hinderlijk, maar het is ook een waarschuwing die lithium je niet geeft.
En dan de levensduur in de praktijk. De cyclusgetallen uit de tabel gelden bij een gunstige gebruikstemperatuur en een net laadprofiel. Een AGM die je maandenlang half geladen laat staan — bijvoorbeeld een winter in de stalling zonder druppellader — haalt zijn cycli niet bij benadering. Lithium is op dat punt vergevender, mits je hem niet vol wegzet: rond de helft geladen overwinteren is voor LiFePO4 gunstiger dan honderd procent.
De keuze
Kies AGM als je vooral op campings met walstroom staat, minder dan veertig nachten per jaar rijdt, ruim onder je maximumgewicht zit, regelmatig bij vorst reist, of als je de bestaande installatie ongemoeid wilt laten. Een AGM van € 220 die je elke vijf jaar vervangt, is voor licht gebruik een volstrekt verdedigbare keuze.
Kies lithium als je meer dan zestig nachten per jaar buiten campings staat, je laadvermogen krap is, je op zonnepanelen of dynamo vertrouwt in plaats van op de stroompaal, of als je een compressorkoelkast en een omvormer hebt draaien. In dat profiel verdien je het verschil binnen drie tot vier seizoenen terug en heb je ondertussen meer bewegingsvrijheid.
Twijfel je? Meet eerst. Zet een week lang een accumonitor met shunt op je huidige installatie en kijk hoe diep je werkelijk ontlaadt en hoe vaak je onder de vijftig procent zakt. Kom je daar nooit, dan is je probleem niet je accu. Kom je er drie keer per week, dan is de vervanging al besloten voordat je de prijzen bekijkt.
Overweeg je de overstap en wil je weten of je installatie eromheen klopt? Leg je opstelling voor aan de Nomad for Life-community — er rijden genoeg mensen rond die precies deze verbouwing al achter de rug hebben, inclusief de fouten.
